Yer Altında Büyük Güncelleme: Türkiye'nin Diri Fay Sayısı 700’e Fırladı!
Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin sismik röntgenini çekerek "Türkiye Diri Fay Haritası"nı 13 yıl aradan sonra baştan aşağı yeniledi. Sahada gerçekleştirilen detaylı jeolojik araştırmalar ve akademisyenlerin yürüttüğü paleosismoloji çalışmaları sonucunda, ülkemizde daha önce 485 olarak bilinen aktif fay sayısı yüzde 44 artış göstererek tam 700’e yükseldi.
Özellikle 2023 yılında yaşanan Kahramanmaraş merkezli büyük depremlerin ardından yer altındaki kırıkları tespit etme çalışmaları hız kazanmıştı. Son güncellenen veriler, deprem riskinin aslında yeni oluşmadığını ancak yer altındaki tehlikenin harita üzerinde çok daha yaygın ve net bir şekilde deşifre edildiğini gösteriyor.
"Faylar Sonradan Oluşmadı, Yeni Keşfedildi"
Konuyla ilgili hayati uyarılarda bulunan Bursa Teknik Üniversitesi Deprem Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Eyübhan Avcı, bu 700 fayın aslında yer altında hep var olduğunu, ancak gelişen akademik araştırmalar sayesinde yerlerinin tek tek tespit edilerek haritaya yeni işlendiğini belirtti. Haritadaki bu büyük değişimin ardından, Türkiye'deki tüm inşaat ve mühendislik hesaplarının sil baştan revize edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Mühendislik Standartları Değişmek Zorunda: Şablon Hesaplar Bitiyor
Aktif fay sayısının 700'e çıkması, şehirlerin deprem tehlike parametrelerini doğrudan etkiliyor. Prof. Dr. Avcı'nın açıklamalarına göre mühendislik dünyasını bekleyen yeni süreçler şunlar:
AFAD Değerleri Güncellenecek: Bina tasarlanırken kullanılan ivme ve spektrum değerleri, AFAD tarafından fay hatlarına olan yakınlığa göre hesaplanıyor. Haritaya eklenen yeni faylar, birçok il ve ilçenin deprem tehlike katsayılarını yukarı çekecek.
Sahaya Özgü Analiz Zorunluluğu: Artık standart yönetmelik tabloları yerine, binanın yapılacağı parseldeki zemini ve etrafındaki fayları birebir modelleyen "sahaya özgü deprem analizleri"nin çoğu yerde zorunlu olması gerekiyor.
Eski Binalara Yeni Kriter: Mevcut binaların deprem testleri ve risk analizleri yapılırken, haritaya yeni eklenen hatların getireceği olası ek yükler de mutlaka hesaba katılmalı.
"Haritada Fay Olmaması Güvende Olduğunuz Anlamına Gelmez"
Özellikle Marmara, Ege ve Doğu Anadolu bölgelerinde aktif hatların yoğunlaştığına dikkat çeken uzmanlar, bir bölgede fay hattı sayısının az olmasının sismik riskin düşük olduğu anlamına gelmeyeceğini belirtiyor. Kahramanmaraş depremlerinde görüldüğü üzere, komşu illerde kırılacak bir fayın üreteceği sarsıntı dalgaları kilometrelerce ötedeki kötü ve zayıf zeminli bölgelerde yıkıcı hasarlara yol açabiliyor.
Haritayı indirmek için tıklayınız
