657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi personelin kılık ve kıyafet kuralları, doğrudan kanun maddesiyle değil, 1982 yılında yürürlüğe konulan ve dönem içinde yapılan hukuki değişiklikler ile yargı kararları çerçevesinde şekillenen "Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik" ile uygulanmaya devam ediyor.
Temel İlkeler
Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli tüm memur, sözleşmeli ve geçici personelin giyiminde sadelik, temizlik ve hizmete uygunluk esas alınır.
Kadın Personel İçin Kurallar
Başörtüsü: Yönetmeliğin ilk halinde yer alan başı açık olma zorunluluğu 2013 yılında kaldırılmış olup kamu kurumlarında başörtüsü serbestliği uygulanmaktadır.
Kıyafet Sınırlamaları: Kolsuz ve çok açık yakalı gömlek, bluz, elbise ile streç, kot ve benzeri pantolonlar giyilemez.
Etek Boyu: Etek boyunun dizden yukarı ve yırtmaçlı olmaması gerekir.
Ayakkabı: Terlik tipi (sandalet) ayakkabı kullanımı yasaktır.
Erkek Personel İçin Kurallar
Genel Görünüm: Elbiselerin temiz, düzgün, ütülü ve sade olması; ayakkabıların kapalı, temiz ve boyalı giyilmesi esastır. Sandalet veya atkılı ayakkabı giyilmez.
Saç ve Sakal: Bina içinde baş daima açık bulundurulur. Saçlar kulağı kapatmayacak ve enseden gömlek yakasını aşmayacak şekilde uzatılabilir. Kulak ortasından aşağıda favori bırakılamaz. Yönetmelik gereği her gün sakal tıraşı olunması zorunludur (sakal bırakılamaz).
Bıyık: Bıyık doğal bırakılabilir; ancak uzunluğu üst dudak boyunu geçemez, üstten alınmaz ve alt uçları dudak hizasından kesilir.
Kravat: Kravat takılması zorunludur. Kravatı örtecek şekilde balıkçı yaka veya benzeri süveterler giyilemez. Bina içinde gömleksiz, kravatsız ve çorapsız dolaşılamaz.
İstisnalar, Yaz Dönemi ve Sendikal Durum
Özel İstisnalar: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma ve Sahil Güvenlik bünyesindeki sivil memurlar için 2016 yılında yapılan değişiklikle erkek sivil memurlara sakal bırakma (kirli sakal) ve yaz aylarında kravatsız/ceketsiz görev yapabilme esnekliği getirilmiştir.
Yaz Dönemi Uygulaması: 15 Mayıs - 15 Eylül tarihleri arasında yaz kıyafeti uygulaması geçerlidir. Bu dönemde kıyafet yetkisi; merkez teşkilatlarında bakanlar, illerde ise valiler tarafından iklim ve coğrafi şartlar göz önünde bulundurularak esnetilebilir.
Saha Uygulaması ve Sendikalar: Türkiye genelinde özellikle eğitim, büro ve yerel yönetim kollarında yetkili sendikaların sürdürdüğü "serbest kıyafet" eylem kararları bulunur. Mahkeme ve disiplin kararları doğrultusunda sivil kıyafetle görev yapılması idari esneklikler veya sendikal eylem muafiyetleri kapsamında değerlendirilmektedir.