TİHEK'ten Emsal Karar: Kaynaştırma Öğrencisine BEP Hazırlamayan İdareye 25 Bin TL İdari Para Cezası!
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), özel öğrenme güçlüğü ve kaynaştırma kararı bulunan bir öğrenciye "Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlanmasına gerek yoktur" diyen ve gerekli makul düzenlemeleri hayata geçirmeyen ilçe milli eğitim müdürlüğü hakkında emsal niteliğinde bir karara imza attı. TİHEK, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmederek idareye 25.000 TL idari para cezası uyguladı.
Süreç Nasıl Gelişti?
Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) ve Rehberlik Araştırma Merkezi (RAM) raporu ile özel öğrenme güçlüğü tanısı konulan bir lise öğrencisi, kaynaştırma/bütünleştirme eğitimi kapsamına alındı. Ancak okul yönetimi ve BEP Geliştirme Birimi tarafından:
Öğrenci için yürütülmesi zorunlu olan BEP'in hazırlanmasına gerek görülmediği,
Sınav uygulamalarında ve ders materyallerinde öğrencinin özel durumuna uygun uyarlamaların yapılmadığı,
Öğrencinin diğer öğrencilerle aynı sınav standartlarına tabi tutulması sebebiyle başarısız sayılarak iki kez sınıf tekrarına kaldığı ve örgün eğitim dışına çıkarıldığı tespit edildi.
Veli tarafından yapılan başvuru üzerine inceleme başlatan TİHEK, okulun ve ilçe milli eğitim müdürlüğünün sunduğu evraklarda öğrenciye yönelik makul düzenlemelerin fiilen uygulandığına dair hiçbir somut bilgi ve belgenin bulunmadığını belirledi.
TİHEK: "Makul Düzenleme Yapmamak Ayrımcılıktır"
TİHEK'in 24.06.2026 tarihli ve 2026/690 sayılı oy birliğiyle aldığı kararda şu kritik hususlara vurgu yapıldı:
Eğitim Hakkı İhlali: Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere gerekli ve ölçülü tedbirlerin sağlanmaması, eğitim hakkından diğer öğrencilerle eşit koşullarda yararlanmayı imkansız kılmaktadır.
Ayrımcılık Yasağı: BEP hazırlamayarak veya kağıt üzerinde kalıp uygulamaya geçirilmeyen kararlarla öğrenciyi dezavantajlı duruma düşürmek, 6701 sayılı Kanun kapsamında "engellilik temelinde makul düzenleme yapmama" türünde bir ayrımcılık ihlalidir.
İdari Para Cezası: İhlalin ağırlığı ve kamu idaresinin sorumluluğu gözetilerek muhatap İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü hakkında 25.000 TL idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.
Okullar ve Eğitimciler İçin Ne Anlama Geliyor?
Bu karar, kaynaştırma/bütünleştirme öğrencilerine yönelik BEP süreçlerinin sadece formality veya kağıt üstünde bir bürokrasi olmadığını, yasal bir zorunluluk ve insan hakkı olduğunu net bir şekilde ortaya koydu. Kararın ardından okulların, RAM kararı bulunan öğrenciler için BEP planlarını eksiksiz hazırlaması, sınav ve ders materyali uyarlamalarını somut ve belgelenebilir şekilde uygulaması gerekmektedir.