ABD-İran gerilimi, Hürmüz Boğazı'nda tıkanan sevkiyatlar ve Husilerin enerji tesislerine yönelik saldırıları küresel petrol piyasalarını alev çemberine çevirdi. Savaş öncesi 70 dolar seviyelerinde seyreden Brent petrolün varil fiyatı 105,54 dolara kadar tırmanırken, küresel kriz doğrudan sürücünün cebine yansımaya başladı.
25 Eylül itibarıyla motorine gelen 2,55 TL'lik zammın ardından gözler benzin fiyatlarına çevrildi. Ancak asıl büyük dalganın 1 Ekim’de gelmesi bekleniyor.
1 Ekim Tehlikesi: 12,48 TL'lik Dev Zam Yolda mı?
Ekonomim’in aktardığı bilgilere göre, akaryakıttaki fiyat artışlarını frenleyen "Eşel Mobil" sisteminin 1 Ekim itibarıyla benzinde sona erecek olması, tabelalara rekor bir artış olarak yansıyabilir. Devletin vergiden feragat ederek zamları sübvanse ettiği bu mekanizmanın devreden çıkmasıyla birlikte benzine tek seferde 12 lira 48 kuruşluk artışın yansıması gündemde.
Nedir Bu "Eşel Mobil" Sistemi?
Jeopolitik krizler veya döviz kurundaki fırlamalar nedeniyle akaryakıt fiyatlarında yaşanan fahiş artışları tüketiciye hissettirmemek adına geçici olarak uygulanan bir vergi dengeleme mekanizmasıdır.
Sistem Nasıl İşliyor? Uluslararası piyasalardaki fiyat artışları doğrudan pompa fiyatına yansıtılmak yerine Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) düşülür; buna bağlı olarak vazgeçilen KDV ile zam baskısı emilir.
Somut Örnek: Örneğin akaryakıta 10 TL zam gelmesi gerektiğinde, Eşel Mobil sayesinde bu tutarın sadece 2,5 TL'si pompa fiyatına eklenir. Kalan 7,5 TL'lik kısım ise devletin feragat ettiği vergilerden karşılanır.
1 Ekim'de bu koruma kalkanının kalkması halinde, uluslararası piyasalardaki tüm yük doğrudan sürücülerin deposuna yansıyacak.